BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀ SỨC KHỎE CỘNG ĐỒNG: KIẾN THỨC – THÁI ĐỘ – THỰC HÀNH CỦA NGƯỜI DÂN NÔNG THÔN MIỀN BẮC VIỆT NAM
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu:
Mô tả kiến thức, thái độ, thực hành (KAP) về biến đổi khí hậu (BĐKH) và ảnh hưởng của nó đến sức khỏe; đồng thời phân tích mối liên quan giữa thái độ và thực hành của người dân nông thôn miền Bắc Việt Nam năm 2025.
Đối tượng và phương pháp:
Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 446 đối tượng, sử dụng bộ câu hỏi cấu trúc về nhân khẩu học và các yếu tố KAP. Phân tích thống kê mô tả và kiểm định tương quan được áp dụng để xác định mối quan hệ giữa các biến số.
Kết quả:
82,1% người dân từng nghe về BĐKH, chủ yếu qua truyền thông (76,3%) và mạng xã hội (39,8%). Dù 80,7% nhận thức được BĐKH ảnh hưởng đến sức khỏe, chỉ 54,9% xác định được các bệnh lý cụ thể (bệnh truyền qua véc-tơ, bệnh không lây nhiễm). Về thái độ, 72,9% lo lắng về tác động sức khỏe và 76,9% ủng hộ các chính sách ứng phó. Về thực hành, các hành động phổ biến nhất là tiết kiệm điện nước (73,1%) và bảo vệ môi trường (67,6%). Nghiên cứu ghi nhận mối tương quan thuận có ý nghĩa thống kê giữa thái độ và thực hành (r = 0,56; p < 0,001).
Kết luận:
Nhận thức của người dân về BĐKH tương đối tốt nhưng hành vi thích ứng mới ở mức trung bình. Kết quả nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết trong việc tăng cường giáo dục cộng đồng và lồng ghép chiến lược truyền thông y tế - khí hậu để nâng cao năng lực ứng phó tại địa phương.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
biến đổi khí hậu; sức khỏe cộng đồng; nhận thức; thái độ; thực hành; Việt Nam
Tài liệu tham khảo
2. Tran Thuc, Nguyen Van Thang, Huynh Thi Lan Huong, Mai Van Khiem, Nguyen Xuan Hien, Doan Ha Phong. Climate change and sea level rise scenarios for Viet Nam: Summary for policymakers. Hanoi: Ministry of Natural Resources and Environment; 2016. Available from: https://imh.ac.vn/files/doc/KichbanBDKH/CCS_SPM_2016.pdf. Accessed 2025 Dec 25.
3. Linh Tran NQ, Cam Hong Le HT, Pham CT, Nguyen XH, Tran ND, Thi Tran TH, et al. Climate change and human health in Vietnam: a systematic review and additional analyses on current impacts, future risk, and adaptation. Lancet Reg Health - West Pac. 2023 Nov 1;40:100943.
4. Le VTH, Tran TA, Rola-Rubzen MF. How subjectivities and subject-making influence community participation in climate change adaptation: the case of Vietnam. Clim Change. 2023 Nov 11;176(11):156.
5. Rehman T, Bandh SA, Peerzada M, Bashir S, Hoang A. Knowledge, perception and attitude in relation to climate change: a cross-sectional survey [preprint]. Research Square; 2021. doi:10.21203/rs.3.rs-433071/v1. Available from: https://www.researchsquare.com/article/rs-433071/v1. Accessed 2025 Oct 26.
6. Maumoh I, Yindi EH. Understanding the Farmers, Environmental Citizenship Behaviors Towards Climate Change. The Moderating Mediating Role of Environmental Knowledge and Ascribed Responsibility [Internet]. arXiv; 2021 [cited 2025 Oct 26]. Available from: http://arxiv.org/abs/2102.12378