HOẠT CHẤT SINH HỌC VÀ TIỀM NĂNG ỨNG DỤNG Y HỌC CỦA CÁ NGỰA (HIPPOCAMPUS SPP.): TỔNG QUAN TƯỜNG THUẬT
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Hệ thống hóa các nhóm hoạt chất và bằng chứng tiền lâm sàng về tác dụng liên quan ứng dụng y học của cá ngựa (Hippocampus spp.).
Phương pháp: Tổng quan tường thuật có cấu trúc; tìm kiếm PubMed, Web of Science, Scopus, Google Scholar và CNKI đến 30/11/2025.
Kết quả: Cá ngựa giàu protein/acid amin và chứa peptide, glycoprotein, sterol, acid béo không no và vi chất. Các nghiên cứu in vitro/in vivo ghi nhận hoạt tính chống oxy hóa; cải thiện chỉ số sức bền và các marker mệt mỏi sau gắng sức; cải thiện chất lượng tinh trùng và testosterone ở mô hình chuột suy giảm sinh sản; cùng tín hiệu chống viêm/điều hòa miễn dịch, bảo vệ thần kinh và chống lão hóa da do UV. Dữ liệu an toàn còn hạn chế, có nguy cơ biến thiên chất lượng và ô nhiễm môi trường; nhiều loài nằm trong Phụ lục II CITES nên cần nguồn nguyên liệu hợp pháp và nuôi trồng bền vững.
Kết luận: Chưa có bằng chứng lâm sàng trên người; vì vậy chưa đủ cơ sở khuyến nghị sử dụng điều trị. Nghiên cứu tương lai cần chuẩn hóa chế phẩm, đánh giá độc tính tương tác và thực hiện thử nghiệm lâm sàng có đối chứng.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Hippocampus; peptide; chống oxy hóa; chống mệt mỏi; an toàn; bảo tồn.
Tài liệu tham khảo
[2] Cui X, Zhao X, Zhang H, et al. Advances in the global distribution, chemical constituents and pharmacology of Hippocampus, a traditional marine Chinese medicine. Front Mar Sci. 2021;8:774927.
[3] Zhang Z, Zhang L, Chen L, et al. Chemical constituents, pharmacological activities and quality evaluation methods of genus Hippocampus: a comprehensive review. Chin J Nat Med. 2023;21(8):1–18.
[4] Sanaye SV, Tishel R, Ingole B, et al. Evaluation of antioxidant activities in captive-bred cultured seahorse Hippocampus kuda (Bleeker, 1852). Aquaculture. 2014;434:100–107.
[5] Salam MR, Hossain MS, Ahmed GU, et al. Morphological, molecular identification and evaluation of antioxidant activities of seahorse Hippocampus hippocampus extracts. J King Saud Univ Sci. 2023;35(3):102654.
[6] Guo Z, Lin D, Guo J, Zhang Y, Zheng B. In vitro antioxidant activity and in vivo anti-fatigue effect of seahorse (Hippocampus) peptides. Molecules. 2017;22(3):482.
[7] Kang N, Lee H, Seo YK, et al. Anti-fatigue activity of a mixture of seahorse (Hippocampus abdominalis) hydrolysate and red ginseng. Fish Aquat Sci. 2017;20:3.
[8] Mundijo T, Isnansetyo A, Wullur S, et al. Characterization of seahorse (Hippocampus comes L.) extracts: proximate composition, amino acids and bioactive compounds. J Adv Vet Anim Res. 2022;9(4):610–616.
[9] Mundijo T, Sugiharto S, Cahyono B, et al. The seahorse (Hippocampus comes L.) extract ameliorates sperm qualities, testosterone level and serum biochemistry in rats induced by depo medroxyprogesterone acetate. Vet World. 2023;16(4):890–898.
[10] Yang F, Zhang Y, Li Y, et al. Anti-photoaging effects of an antioxidant peptide from seahorse (Hippocampus abdominalis) alcalase hydrolysate. Mar Drugs. 2024;22(5):275.