NHẬN THỨC CỦA NGƯỜI BỆNH VỀ BỆNH VIÊM KHỚP DẠNG THẤP THEO BỘ CÂU HỎI BIPQ TẠI BỆNH VIỆN ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI

Hoàng Thị Hạnh1, Phạm Hoài Thu1,2
1 Trường Đại học Y Hà Nội
2 Bệnh viện Đại học Y Hà Nội

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Nhận thức của người bệnh về bệnh viêm khớp dạng thấp có vai trò quan trong trong quá trình điều trị, ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ tuân thủ và hiệu quả can thiệp.


Mục tiêu: Khảo sát nhận thức của người bệnh về bệnh viêm khớp dạng thấp theo bộ câu hỏi BIPQ và phân tích một số yếu tố liên quan.


Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 149 người bệnh viêm khớp dạng thấp, chẩn đoán theo tiêu chuẩn ACR/EULAR 2010 từ tháng 9/2024 đến tháng 8/2025, khám và điều trị tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, sử dụng bộ câu hỏi đánh giá nhận thức về bệnh tật BIPQ (Brief Illness Perception Questionnaire). Tổng điểm BIPQ càng cao phản ánh mức độ nhận thức về bệnh càng tiêu cực.


Kết quả: Điểm BIPQ trung bình là 44,88 ± 7,44, tương ứng với mức độ nhận thức tiêu cực mức độ trung bình. Người bệnh có nhận thức tiêu cực mức độ trung bình và cao chiếm tỉ lệ 74,5%. Người bệnh dưới 55 tuổi (OR 3,93), mức độ đau VAS trung bình và nặng (OR 7,1), chi phí điều trị trên 2 triệu đồng/tháng (OR 4,93) là yếu tố liên quan độc lập với nhận thức tiêu cực mức độ cao.


Kết luận: Người bệnh VKDT có nhận thức tiêu cực về bệnh mức độ trung bình. Cần có các biện pháp can thiệp nhằm nâng cao nhận thức đặc biệt ở nhóm dưới 55 tuổi, tăng cường quản lý đau, giảm gánh nặng chi phí giúp người bệnh giảm lo lắng, tuân thủ điều trị và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

1. Broadbent E, Wilkes C, Koschwanez H, et al. A systematic review and meta-analysis of the Brief Illness Perception Questionnaire. Psychol Health. 2015;30(11):1361-1385. doi:10.1080/08870446.2015.1070851
2. Gwinnutt JM, Norton S, Hyrich KL, et al. Changes in the illness perceptions of patients with rheumatoid arthritis over the first year of methotrexate therapy. Rheumatology (Oxford). 2020;60(5):2355-2365. doi:10.1093/rheumatology/keaa615
3. Wang J, Yang Z, Zheng Y, et al. Effects of illness perceptions on health-related quality of life in patients with rheumatoid arthritis in China. Health Qual Life Outcomes. 2021;19:126. doi:10.1186/s12955-021-01770-4
4. Nguyen TH, Truong HV, Vi MT, et al. Vietnamese Version of the General Medication Adherence Scale (GMAS): Translation, Adaptation, and Validation. Healthcare (Basel). 2021;9(11):1471. doi:10.3390/healthcare9111471
5. Kuiper H, van Leeuwen CMC, Stolwijk-Swüste JM, et al. Reliability and validity of the Brief Illness Perception Questionnaire (B-IPQ) in individuals with a recently acquired spinal cord injury. Clin Rehabil. 2022;36(4):550-557. doi:10.1177/02692155211061813
6. Hashmi F, Haroon M, Ullah S, et al. Stress at Home and Female Gender Are Significantly Associated With Non-adherence and Poor Illness Perception Among Patients With Rheumatoid Arthritis. Cureus. 14(6):e25835. doi:10.7759/cureus.25835
7. Lindgren LH, de Thurah A, Thomsen T, et al. Sociodemographic and clinical variables associated with negative illness perception in patients newly diagnosed with rheumatoid arthritis, axial spondyloarthritis, or psoriatic arthritis—a survey based cross-sectional study. Rheumatol Int. 2024;44(6):1119-1131. doi:10.1007/s00296-024-05553-0