TÁC DỤNG ĐIỀU TRỊ VIÊM DẠ DÀY-TÁ TRÀNG CỦA HỢP PHƯƠNG TỨ QUÂN TỬ THANG VÀ Ô BỐI TÁN THEO QUAN ĐIỂM HIỆN ĐẠI HÓA Y HỌC CỔ TRUYỀN

Trần Thị Thu Vân1, Quách Thị Nhung2
1 Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam
2 Bệnh viện Trung ương Quân đội 108

Nội dung chính của bài viết

Tóm tắt

Mục tiêu: Đánh giá hiệu quả điều trị viêm dạ dày-tá tràng Helicobacter pylori âm tính thể tỳ vị hư hàn thuộc chứng vị quản thống của y học cổ truyền của hợp phương Tứ quân tử thang và Ô bối tán, đồng thời phân tích cơ chế tác dụng của bài thuốc trên phương diện dược lý hiện đại và biện chứng luận trị của y học cổ truyền.


Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu tiến cứu, có đối chứng, được tiến hành trên người bệnh viêm dạ dày-tá tràng H.pylori âm tính thể tỳ vị hư hàn thuộc chứng vị quản thống của y học cổ truyền. Nhóm nghiên cứu sử dụng hợp phương Tứ quân tử thang và Ô bối tán; nhóm đối chứng điều trị bằng Pantoprazole. Thời gian điều trị 28 ngày. Các chỉ tiêu đánh giá bao gồm mức độ đau thượng vị, đầy trướng bụng, ợ hơi, ợ chua và tình trạng đại tiện lỏng nát. Kết quả được so sánh trước-sau điều trị và giữa hai nhóm nghiên cứu.


Kết quả: Sau 28 ngày điều trị, nhóm sử dụng hợp phương Tứ quân tử thang và Ô bối tán cho thấy sự cải thiện rõ rệt các triệu chứng lâm sàng so với trước điều trị (p < 0,05). Tỷ lệ đau giảm từ 100% xuống 26,7%; đầy trướng bụng từ 73,3% xuống 28,9%; ợ hơi, ợ chua giảm từ 75,6% xuống 35,6%; đại tiện lỏng nát giảm từ 80% xuống 15,6%. Hiệu quả cải thiện các triệu chứng ở nhóm nghiên cứu cao hơn có ý nghĩa thống kê so với nhóm đối chứng dùng Pantoprazole (p < 0,05).


Kết luận: Hợp phương Tứ quân tử thang và Ô bối tán có hiệu quả cải thiện triệu chứng thường gặp ở người bệnh viêm dạ dày-tá tràng ưu thế hơn Pantoprazole. Hiệu quả điều trị được chứng minh bằng nghiên cứu lâm sàng, phù hợp với phân tích dược lý học hiện đại và biện chứng lý - pháp - phương - dược của y học cổ truyền, góp phần khẳng định cơ sở khoa học và giá trị ứng dụng của bài thuốc.

Chi tiết bài viết

Tài liệu tham khảo

[1] Trần Thị Thu Vân, Quách Thị Nhung, Bùi Quốc Hưng, Lê Hồng Vân. Nghiên cứu hiệu quả điều trị và tính an toàn của Hợp phương tứ quân tử thang và Ô bối tán ở người bệnh viêm dạ dày-tá tràng HP âm tính. Tạp chí Y Dược cổ truyền Việt Nam, 2025, 60 (2): 8-16. doi: 10.60117/vjmap.v60iĐặc%20biệt%2002.360.
[2] Bộ Y tế. Dược điển Việt Nam V, tập 2. Nhà xuất bản Y học, Hà Nội, 2017, tr. 1089, 1243.
[3] Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Dược điển phần 1, Dược điển Quốc gia Trung Quốc. Nhà xuất bản Khoa học và Công nghệ Trung Quốc, 2020, tr. 729.
[4] Bộ Y tế. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh theo y học cổ truyền, kết hợp y học cổ truyền và y học hiện đại, Hà Nội, 2020, tr. 111-118.
[5] World Health Organization. Peptic ulcer disease in Viet Nam. https://www.worldlifeexpectancy.com/viet-nam-peptic-ulcer-disease.
[6] Park S, Liu M, Huang S. 2023. Association of polygenic variants involved in immunity and inflammation with duodenal ulcer risk and their interaction with irregular eating habits. Nutrients, 2023, 15 (2): 296. doi: 10.3390/nu15020296.
[7] Viện Dược liệu. Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam. Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật, Hà Nội, 2006, tr. 251, 1172.
[8. Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Hà Nội. Nội kinh. Nhà xuất bản Y học, Hà Nội, 2018, tr. 23-56.
[9] Zhang Yan Mo. Lâm sàng Trung dược học. Nhà xuất bản Khoa học Kỹ thuật Thượng Hải (xuất bản lần thứ 2), 2012, tr. 245, 292, 294, 297, 340.