GIÁ TRỊ CỦA TỈ SỐ PROCALCITONIN/ALBUMIN MÁU TRONG TIÊN LƯỢNG TỬ VONG 28 NGÀY Ở BỆNH NHÂN NHIỄM KHUẨN HUYẾT TẠI BỆNH VIỆN THỐNG NHẤT
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Khảo sát mối tương quan giữa tỉ số procalcitonin/albumin với các thang điểm mức độ nặng (SOFA, APACHE II, lactate) và đánh giá giá trị tiên lượng tử vong 28 ngày ở bệnh nhân nhiễm khuẩn huyết.
Phương pháp: Nghiên cứu đoàn hệ tiến cứu được thực hiện từ tháng 8/2023 đến tháng 8/2025, bao gồm 196 bệnh nhân nhập Khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Thống Nhất. Procalcitonin và albumin được định lượng trong vòng 24 giờ sau khi chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết để tính toán tỉ số procalcitonin/albumin.
Kết quả: Tuổi trung vị của nhóm nghiên cứu là 70, nam giới chiếm 48%. Đường hô hấp là ổ nhiễm chính trong 45% trường hợp, tỉ lệ cấy máu dương tính 26%. Nhóm tử vong có SOFA, APACHE II, procalcitonin và lactate cao hơn, trong khi albumin và pH thấp hơn. Tỉ số procalcitonin/albumin có tương quan thuận với lactate (r = 0,75), SOFA (r = 0,78) và APACHE II (r = 0,82), tất cả đều có p < 0,001. Phân tích đa biến cho thấy tỉ số procalcitonin/albumin là yếu tố tiên lượng độc lập tử vong 28 ngày (OR = 1,339; 95% CI: 1,190-1,508; p < 0,001). Giá trị tiên lượng tử vong của tỉ số procalcitonin/albumin có AUC = 0,85 (điểm cắt 4,05; độ nhạy 94,5%; độ đặc hiệu 60,9%).
Kết luận: Tỉ số procalcitonin/albumin phản ánh tình trạng viêm và suy dinh dưỡng, có mối tương quan chặt với mức độ nặng của nhiễm khuẩn huyết và có giá trị tiên lượng mạnh đối với tử vong 28 ngày. Đây là chỉ số đơn giản, khả thi và có thể được ứng dụng rộng rãi trong thực hành lâm sàng.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Procalcitonin, albumin, tử vong, nhiễm khuẩn huyết.
Tài liệu tham khảo
[2] Singer M, Deutschman C.S et al. The third international consensus definitions for sepsis and septic shock (sepsis-3). JAMA, 2016, 315 (8): 801-810. doi:10.1001/jama.2016.0287.
[3] Hasa V.S, Sahoo B et al. Procalcitonin -to-albumin ratio vs. C-reactive protein-to-albumin ratio in predicting sepsis and its severity in children: A prospective observational study. Cureus, 2025,17 (4): e81935. doi: 10.7759/cureus.81935.
[4] Sang-Min Kim, Seung-Mok Ryoo et al. Early mortality stratification with serum albumin and the sequential organ failure assessment score at emergency department admission in septic shock patients. Life (Basel), 2024, 14 (10): 1257. doi: 10.3390/life14101257.
[5] Zhang H, Wang X et al. Comparison of procalcitonin and high sensitivity C-reactive protein for the diagnosis of sepsis and septic shock in the oldest old patients. BMC Geriatrics, 2017, 17 (1): 173. doi: 10.1186/s12877-017-0566-5.
[6] Li F, Ye Z et al. Early lactate/albumin and procalcitonin /albumin ratios as predictors of 28-day mortality in ICU-admitted sepsis patients: A retrospective cohort study. Med Sci Monit, 2023, 29: e940654-1-e940654-16. doi: 10.12659/MSM.940654.
[7] Chen L, Wu X et al. The procalcitonin to albumin ratio predicts mortality in patients with acute kidney injury caused by abdominal infection-evoked sepsis. Front Nutr, 2021, 8: 584461. doi: 10.3389/fnut.2021.584461.
[8] Parulekar L, Sardar A.S. A comparative study of procalcitonin - albumin ratio with other biomarkers of sepsis as a predictor of morbidity and mortality in patients of sepsis. Indian J Crit Care Med, 2024, 28 (Suppl 1): S58-S59. doi: 10.5005/jaypee-journals-10071-24667.21.
[9] Altuğ E, Can D et al. An investigation of procalcitonin/albumin ratio as a predictor of mortality in patients with sepsis. Annals of Clinical and Analytical Medicine, 2024, 15 (06): 444-448. doi: 10.4328/ACAM.22203.
[10] Jian-Chang Lin, Zhao-Hong Chen et al. Elevated serum procalcitonin predicts Gram-negative bloodstream infections in patients with burns. Burns, 2020, 46, (1): 182-189. doi: 10.1016/j.burns.2019.04.010.
[11] Manas S.A.A et al. Procalcitonin to albumin ratio as a predictor of intensive care unit mortality in sepsis. Journal of Critical and Intensive Care, 2024, 15 (1): 23-29. doi: 10.14744/dcybd.2024.3689.