THẢO DƯỢC VÀ VÔ SINH NAM: TỔNG QUAN HỆ THỐNG VỀ HIỆU QUẢ TRÊN MẬT ĐỘ, DI ĐỘNG VÀ HÌNH DẠNG TINH TRÙNG
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Tổng hợp bằng chứng lâm sàng về hiệu quả của thảo dược đối với mật độ, độ di động và hình dạng tinh trùng ở nam vô sinh.
Phương pháp: Tìm kiếm tài liệu trên PubMed/MEDLINE, Scopus, Web of Science và Cochrane Library đến tháng 10/2025 với các từ khóa liên quan đến vô sinh nam, bất thường tinh dịch đồ và thảo dược.
Kết quả: Ashwagandha, Nigella sativa và nhân sâm đỏ cho thấy xu hướng cải thiện mật độ, độ di động và phần nào hình dạng tinh trùng trong một số nghiên cứu lâm sàng. Maca có kết quả chưa nhất quán, với một số nghiên cứu ghi nhận cải thiện nhẹ nhưng chưa chứng minh được ưu thế rõ ràng so với giả dược. Các cơ chế được ghi nhận chủ yếu liên quan đến chống oxy hóa, điều hòa hormon sinh dục và cải thiện vi tuần hoàn tinh hoàn. Nhìn chung, các thảo dược được dung nạp tương đối tốt, ít tác dụng ngoại ý nghiêm trọng.
Kết luận: Thảo dược có tiềm năng hỗ trợ cải thiện một số chỉ số tinh dịch đồ ở nam vô sinh, nhưng độ tin cậy của bằng chứng còn hạn chế do cỡ mẫu nhỏ, khác biệt chế phẩm và thiếu dữ liệu về các kết cục lâm sàng quan trọng như tỷ lệ có thai và sinh sống.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
vô sinh nam, thảo dược, mật độ tinh trùng, độ di động tinh trùng, hình dạng tinh trùng
Tài liệu tham khảo
2.Nguyen-Thanh T, Dang-Ngoc P, Bui MH, et al. Effectiveness of herbal medicines on male reproductive system: Evidence from meta-analysis. Pharmacol Res Mod Chin Med. 2024;12:100462. DOI: 10.1016/j.prmcm.2024.100462.
3.Roozbeh N, Amirian A, Abdi F, Haghdoost S. A Systematic Review on Use of Medicinal Plants for Male Infertility Treatment. J Family Reprod Health. 2021;15(2):74–81. DOI: 10.18502/jfrh.v15i2.6447.
4.Azgomi RND, Nazemiyeh H, Sadeghi-Bazargani H, et al. Comparative evaluation of the effects of Withania somnifera with pentoxifylline on the sperm parameters in idiopathic male infertility: A triple-blind randomised clinical trial. Andrologia. 2018;50(7):e13041. DOI: 10.1111/and.13041.
5.Mahdi AA, Shukla KK, Ahmad MK, et al. Withania somnifera improves semen quality in stress-related male infertility. Evid Based Complement Alternat Med. 2011;2011:576962. DOI: 10.1093/ecam/nep138.
6.Kolahdooz M, Nasri S, Sabzghabaee AM, et al. Effects of Nigella sativa L. seed oil on abnormal semen quality in infertile men: A randomized, double-blind, placebo-controlled clinical trial. Phytomedicine. 2014;21(6):901–905. DOI: 10.1016/j.phymed.2014.02.006.
7.Park HJ, Choe S, Park NC. Effects of Korean red ginseng on semen parameters in male infertility patients: A randomized, placebo-controlled, double-blind clinical study. Chin J Integr Med. 2016;22(7):490–495. DOI: 10.1007/s11655-015-2139-9.
8.Melnikovova I, Fait T, Kolarova M, et al. Effect of Lepidium meyenii Walp. on semen parameters and serum hormone levels in healthy adult men: A double-blind, randomized, placebo-controlled pilot study. Evid Based Complement Alternat Med. 2015;2015:324369. DOI: 10.1155/2015/324369.
9.Lee HW, Lee MS, You S, Ha KT. Ginseng for Improving Semen Quality Parameters: A Systematic Review. World J Mens Health. 2020;38(3):377–384. DOI: 10.5534/wjmh.190125.
10.Lee HW, Lee MS, Qu F, et al. Maca (Lepidium meyenii Walp.) on semen quality parameters: A systematic review and meta-analysis. Front Pharmacol. 2022;13:934740. DOI: 10.3389/fphar.2022.934740.