ĐÁNH GIÁ KIẾN THỨC, THỰC HÀNH TỰ CHĂM SÓC VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KIỂM SOÁT ĐƯỜNG HUYẾT KÉM Ở BỆNH NHÂN MẮC ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TYPE 2 TẠI BỆNH VIỆN ĐA KHOA THỦ ĐỨC
Nội dung chính của bài viết
Tóm tắt
Mục tiêu: Đánh giá kiến thức, thực hành tự chăm sóc và các yếu tố liên quan đến tình trạng kiểm soát đường huyết kém ở bệnh nhân đái tháo đường type 2.
Phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 357 bệnh nhân đái tháo đường type 2 ngoại trú tại Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức. Kiến thức và thực hành tự chăm sóc được đánh giá qua bộ câu hỏi DKQ và thang điểm SDSCA.
Kết quả: Tỷ lệ kiểm soát đường huyết kém (HbA1c ≥ 7%) là 62,7%. Điểm DKQ trung bình đạt 52,0 ± 10,8 điểm; trung vị SDSCA rất thấp (1,0 ngày/tuần). Phân tích hồi quy logistic đa biến cho thấy phác đồ có Insulin (OR = 5,0), số lượng thuốc hạ đường huyết (OR = 2,8), nữ giới (OR = 1,9) và tuân thủ dùng thuốc kém (OR = 1,8) làm tăng rủi ro không đạt mục tiêu. Ngược lại, điểm DKQ (OR = 0,95; p = 0,015) và SDSCA (OR = 0,72; p = 0,025) là các yếu tố bảo vệ độc lập.
Kết luận: Phần lớn bệnh nhân kiểm soát đường huyết kém do thiếu hụt nghiêm trọng về kiến thức và kỹ năng tự chăm sóc. Năng lực tự quản lý đóng vai trò bảo vệ, trong khi gánh nặng điều trị và giới tính nữ làm tăng rủi ro thất bại. Điều này đòi hỏi mô hình quản lý ngoại trú cần chuyển dịch từ đơn thuần kê toa sang lồng ghép giáo dục sức khỏe.
Chi tiết bài viết
Từ khóa
Đái tháo đường, DKQ, kiến thức về bệnh tật, SDSCA, tự chăm sóc.
Tài liệu tham khảo
[2] Nguyen T.T.H, Do H.T, Dinh H.T et al. Medication adherence and its associated factors on glycemic control in older outpatients with type 2 diabetes in Vietnam. Clinical Diabetology, 2025, 14 (4): 207-215. doi: 10.5603/cd.105762.
[3] Hsieh M.H, Chen Y.C, Ho C.H, Lin C.Y. Validation of diabetes knowledge questionnaire (DKQ) in the Taiwanese population - concurrent validity with diabetes-specific quality of life questionnaire module. Diabetes Metab Syndr Obes, 2022, 15: 2391-403. doi: 10.2147/DMSO.S369552.
[4] Haskani N.H.M, Goh H.P et al. Medication knowledge and adherence in type 2 diabetes mellitus patients in Brunei Darussalam: a pioneer study in Brunei Darussalam. Int J Environ Res Public Health, 2022, 19 (12): 7470. doi: 10.3390/ijerph19127470.
[5] Wondm S.A, Zeleke T.K, Dagnew S.B et al. Association between self-care activities and glycemic control among patients with type 2 diabetes mellitus in Northwest Ethiopia general hospitals: a multicenter cross-sectional study. Sci Rep, 2024, 14 (1): 23198. doi: 10.1038/s41598-024-72981-0.
[6] Tsushima Y, Galloway N. Glycemic targets and prevention of complications. J Clin Endocrinol Metab, 2025, 110 (Supplement_2): S100-S11 doi: 10.1210/clinem/dgae776.
[7] Trần Thị Thanh Tâm, Nguyễn Thắng, Nguyễn Hương Thảo. Khảo sát các yếu tố liên quan đến kiến thức về bệnh ở bệnh nhân đái tháo đường type 2 điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hậu Giang. Tạp chí Y học thành phố Hồ Chí Minh, 2020, 24 (3): 137-143.
[8] Nguyễn Thị Kiều Mi, Lê Hồ Thị Quỳnh Anh, Nguyễn Minh Tâm. Khảo sát hành vi tự chăm sóc của bệnh nhân đái tháo đường type 2 tại một số xã, phường tỉnh Thừa Thiên Huế. Tạp chí Y Dược học, Trường Đại học Y Dược Huế, 2017, 7 (3): 56-62. doi: 10.34071/jmp.2017.3.8.
[9] Al-Ozairi A, Taghadom E, Irshad M, Al-Ozairi E. Association between depression, diabetes self-care activity and glycemic control in an Arab population with type 2 diabetes. Diabetes Metab Syndr Obes, 2023, 16: 321-329. doi: 10.2147/DMSO.S377166.
[10] Azam U.A.A, Hashim S.M, Hamzah Z, Ahmad N. The role of social role strain, psychological resources and perceiving diabetes as a priority with self-care in women with type 2 diabetes mellitus. BMC Womens Health, 2025, 25 (1): 80. doi: 10.1186/s12905-025-03600-x